< >  wszystkie blogi

Bloga rytm naturalny...

"Ludzie o wiele częściej waliliby się młotkiem w palec, gdyby ból występował dopiero po roku" - N. Davila

Sto pytań do... (3, 4 i 5)

27 luty 2008 ·
Dzisiejsze pytania kieruję do językoznawców. Sam nie znam na nie odpowiedzi. Będę wdzięczny za podanie źródeł, lub - w przypadku ludzi bazujących na własnej intuicji - uzasadnień. A może kogoś pobudzę do stawiania kolejnych tego typu pytań?

3. Na którą sylabę należy akcentować wyrazy takie jak: matematyka, fizyka, logika, gramatyka, etc. w narzędniku liczby mnogiej?

4. Proszę wskazać poprawną pisownię (być może poprawne są obie, być może żadna, ale wówczas proszę o wskazanie poprawnej):
a) Jaś nie wiedział, przez jakie "ó" pisać "porównuj".
b) Jaś nie wiedział, przez jakie "u" pisać "porównuj".

5. Proszę wskazać poprawną pisownię (być może poprawne są obie, być może żadna, ale wówczas proszę o wskazanie poprawnej):
a) Papkin był typową postacią, którą można określić mianem "bohatera przez 'ch'".
b) Papkin był typową postacią, którą można określić mianem "bochatera przez 'ch'".
 

4 komentarze
Hej, a może by tak wstawić swoje zdjęcie? To łatwe proste i szybkie. Poczujesz się bardziej jak u siebie.
menik69 - Bojownik   |  2 lata i 11 dni temu  |  
Kropka po "N" nie powinna się tam znajdować.
Hej, a może by tak wstawić swoje zdjęcie? To łatwe proste i szybkie. Poczujesz się bardziej jak u siebie.
menik69 - Bojownik   |  2 lata i 11 dni temu  |  
ad. 1
akcent pada na trzecią sylabę od końca, w wyrazach obcego pochodzenia zakończonych na -ika, -yka, ale tylko w formach przypadkowych, które mają tyle samo sylab co mianownik

N.l.mn. ma sylab mniej

ergo

akcent przypada na drugą sylabę od końca

za: Mizerski, W. (red.), Język polski. Encyklopedia w tabelach (s.28 [wydanie z 2000 r.]). Warszawa: Wydawnictwo Adamantan
salival
salival - Little Princess   |  2 lata i 21 dni temu  |  
Co do słowa "matematyka", to kiedyś też zagwozdkę miałem. Generalnie chyba poprawny akcent w tym słowie pada na trzecią sylabę od końca, ale w mowie potocznej pada na drugą ( jak ktoś nie stara się usilnie zaakcentować na trzecią i po prostu użyje "matematyka" w zdaniu, to na 99% zaakcentuje drugą od końca ).
neovigo
Neovigo - Superbojownik   |  2 lata i 21 dni temu  |  
3. W języku polskim akcent jest zazwyczaj dynamiczny - więc jeśli akcent w słowie "matematyka" pada na trzecią sylabę od końca, to w słowie "matematyk" pada nadal na tę samą - więc na drugą od końca.

4. Jeśli w wyrazie występują obie możliwości ortograficzne, na przykład jak w wyrazie "rzeżucha", to myślę, że obie formy są poprawne - jakkolwiek bezcelowe, bo nie istnieje jednoznaczność co do tego o którą głoskę chodziło autorowi zdania "przez jakie RZ piszemy...". Natomiast jeśli możemy ujednoznacznić kwestię, np. "przez jakie H piszemy słowo HARCERZ", to wydaje mi się że głoska omawiana powinna odpowiadać prawidłowej pisowni. Tyle, że tu chyba Ameryki nie odkryłem.

5. Moja intuicja podpowiada mi, że należałoby stosować konstrukcję a); słowo "bochater" przewraca mi trzewia na sam widok. Z drugiej strony, u Kornela Makuszyńskiego w znanej powieści była podobna kwestia. Jacek i Placek rozmawiali z osłem o imieniu Patałłach, a na koniec obrazili go mówiąc (cytat): "W drogę, Patałachu przez jedno ł!". http://tnij.org/at33 - dół strony.

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz oceniać i komentować pliki?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą
Autor
Najnowsze posty
Najpopularniejsze posty

Napędzana humorem dzięki Joe Monsterowi